Unaş — begler aşy

Il arasyndaky aýtgylarda unaş barada şeýle setirler bar:

Unaş içip bolynçaň.

Ýarma ýatyp turynçaň.

Köje-göçüp gonynçaň.

 

Şeýle-de bolsa, unaş türkmeniň milli tagamlarynyň arasynda naýbaşylarynyň biri hasaplanylýar. Şonuň üçin-de, unaşa halkymyzda begler aşy hem diýilýär. Munuň, hakykatdan hem, şeýledigine halk hazynasynda öz mynasyp ornuny tapan şu aýtgylar hem şaýatlyk edýär:

 

Unaş — begler aşy.

Belke onuň gardaşy.

Keçi bilen bulamak,

Ýalta aýalyň işi.

 

Mährem enelerimiziň-mamalarymyzyň eli bilen kesilip taýýarlanylan unaşyň lezzeti-de, tagamy-da üp-üýtgeşik. Işden ýadap gelen ýa-da nähoşlap, sowuklaýsaň, daşyňda perwana bolýan enelerimiziň, derrew elýeterinde duran kendirige ýapyşyp: «Häzir derrewjek hamyr ýugrup, unaş kesip, içine-de burçuny, noýbasyny atyp, süzme çalyny garyp bererin! Içersiň welin, deriňi süpürip ýetişip bilseň bolany, nähoşlugyňdan nam-nyşan galmaz, balam!» diýip, enelerimiziň taýýarlap beren unaşynyň tagamy ýaşymyz ýetmişiň gyrasyndan gädip ugran-da bolsa, agzymyzdan gidenok. Onuň ýerem üýtgeşik, lezzetem, şypa berijiligem. Şonuň üçin-de, tenekar, melhem, tagam, nahar bolan unaş her bir türkmen maşgalasynda diýseň eý görülýär. Unaşy hemmelerem eý görýändir welin, ol barada şu setirleri ak kagyza geçiren şahyryň eý görşi hem gaty ýeser eken:

 

Atylmaly zatlarynyň kem etmän         hiç birisin,

Burç, noýba, gatygy-birikdirseň barysyn,

Çagyrmagy unutmaň, şahyrlaryň Çarysyn.

Noýbalyja, burçluja, eger unaş içseňiz.

 

Bu goşgy setirleri şahyr Çary Gurbangylyja degişli.

© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2017      Email: zenan@mail.com